Yurt dışında çocuk pasaportu: başvuru nasıl yapılır, neyi kaçırmamalı?
Resmî işlemler — 4 dk.
Çocuğa pasaport almak kulağa kolay geliyor; ta ki konsolosluğa tek yön üç saatlik bir yol yapmanız gerekene kadar. Her şeyi tek seferde halletmek için nasıl hazırlanmalı?
Yazan: Waleed · yayımlanma · güncelleme

Bu yazıyı kendi konsolosluk deneyimlerime ve gov.pl’deki bilgilere dayanarak hazırladım. Kurallar değişebiliyor; konsoloslukların da kendine has küçük uygulamaları olabiliyor. O yüzden gitmeden önce mutlaka kendi temsilciliğinizin sitesini kontrol edin.
Önce doğum kaydı
Çocuk yurt dışında doğduysa, yabancı doğum belgesi Polonya nüfus kayıt sistemine geçirilmeden pasaport alamaz. Bu işleme transkripsiyon deniyor. Başvuru konsolos aracılığıyla ya da Polonya’daki herhangi bir nüfus müdürlüğünde yapılabilir. Bu aşamada çocuğa PESEL numarası da verilir.
Ebeveynlerin çoğunun eli boş dönmesinin en yaygın nedeni budur. Ayrıntıları yurt dışında doğan çocuğun Polonya vatandaşı olarak kaydı başlıklı yazımda anlattım (İngilizce). Transkripsiyon tamamlandıysa bir sonraki adıma geçebilirsiniz.
İki ebeveynin onayı
Çocuğa pasaport verilebilmesi için iki ebeveynin de onayı gerekir. Başvuruyu biri yapar, diğeri ise onayını birkaç yolla verebilir: bizzat kurumda veya konsoloslukta, gov.pl üzerindeki çevrimiçi hizmetle ya da imzası noter onaylı bir yazıyla. gov.pl sitesine göre onay başvuru yapıldıktan sonra da iletilebilir; ancak onay gelmeden pasaport teslim edilmez.
Ebeveynler anlaşamazsa ya da diğer ebeveyne ulaşılamazsa, aile mahkemesinden karar gerekir. Bu süreç zaman alır; sorun çıkacağını biliyorsanız erkenden başlamakta fayda var.
Konsolosluğa ne götürmeli
Liste temsilcilikten temsilciliğe biraz değişebilir, ama genelde şunlar istenir:
- Başvurudan en fazla altı ay önce çekilmiş, güncel ve renkli bir çocuk fotoğrafı. Küçük çocuklarda düzgün bir fotoğraf bulmak zor olduğundan, bebeklere pasaport fotoğrafı çeken bir fotoğrafçıya gitmek iyi olur.
- Konsolosluk ön ödeme istiyorsa ödeme dekontu. Konsolosluk harcının tutarı ve ödeme şekli, temsilciliğin sitesinde belirtilir.
- Çocuğun daha önce varsa eski pasaportu veya kimlik kartı.
- Diğer ebeveyn sizinle birlikte gelmiyorsa, onun onayı.
- Sizin geçerli kimlik belgeniz.
Görevli, bilgilerde bir uyumsuzluk varsa örneğin Polonya doğum belgesinin örneğini isteyebilir. Bu yüzden yabancı doğum belgesini ve transkripsiyon belgesini de yanınızda bulundurmak iyi olur.
Konsolosluk randevusu
Çoğu konsolosluk için önceden randevu almak gerekir. Yaz öncesi ve bayram dönemindeki saatler çok hızlı tükenir; bu yüzden erken davranın. Temsilciliklerle ilgili genel bilgileri ve adresleri Polonya diplomasi sitesinde bulabilirsiniz.
Çocuğun bizzat gelmesi gerekip gerekmediğini de kontrol edin. Polonya’da beş yaşın altındaki çocuklar için bu her zaman şart değildir; ama daha büyük çocuklardan parmak izi alınır ve konsolosluklarda kurallar farklı olabilir. Gidip geri dönmektense sormak daha iyidir. Konsolosluk hizmetlerinde ne yapılır, ne yapılamaz; bunu da yurt dışında konsolosluk hizmetleri yazımda anlattım.

Ne kadar beklenir, pasaport ne kadar geçerlidir?
Polonya’da pasaport için genelde yaklaşık bir ay beklenir. Yurt dışında süre daha uzun olabilir; çünkü belge Polonya’da hazırlanır ve konsolosluğa ulaşması gerekir. Çocuk pasaportu beş yıl geçerlidir. Yolculuk acilse, örneğin hastalık nedeniyle, geçici pasaport için başvurulabilir. Bu belge daha hızlı çıkar ama en fazla bir yıl geçerlidir.
Başvuru belgesindeki numarayı saklayın. Pasaportun teslim almaya hazır olup olmadığını gov.pl üzerinden kontrol edebilirsiniz; böylece konsolosluğu aramanıza gerek kalmaz.
Kimlik kartı mı, pasaport mu?
AB içi seyahatlerde çocuk için kimlik kartı yeterlidir. AB dışına çıkacaksanız pasaport gerekir. AB ülkesinde yaşıyor ve nadiren daha uzağa gidiyorsanız, kimlik kartı daha pratik bir çözüm olabilir. Belgenin kendisi hakkında daha fazla bilgi için Vikipedi’deki pasaport maddesine bakabilirsiniz.
Kasım ayında Polonya’ya geldiğinizde yakınlarınızın mezarlarıyla da ilgilenmek istiyorsanız, uzaktan Gelenler için Azizler Günü yazısına göz atın.
En sık yapılan hatalar
Yurt dışında yaşayan diğer ebeveynlerle konuşunca, sorunların neredeyse hep aynı olduğunu görüyorsunuz. Çocuk fotoğrafı kurallara uymuyor; ağzı açık, kadrajda ebeveynin eli var ya da arka plan düzgün değil. Yabancı belgede soyadı Polonya belgesindekinden farklı yazılmış; örneğin Lehçe karakterler yok ve memur açıklama istiyor. Ya da diğer ebeveyn tam o sırada yolculuktadır ve onay verememiştir.
Bu sorunların her biri için çözüm aslında basit: Kuralları bilen bir fotoğrafçıya gidin, soyadının yazılışını transkripsiyon sırasında netleştirin, diğer ebeveynin onayını da randevudan önce internetten halledin. O zaman işiniz gişede çeyrek saat sürer.
Uçuş, pasaportun tesliminden önceyse?
Vakit az kaldıysa, başvuru sırasında bunu konsoloslukta konuşun. Bazen risk almak yerine seyahat tarihini değiştirmek daha doğru olur. AB içi yolculukta çocuk, varsa geçerli kimlik kartını da kullanabilir. Ancak hiçbir belge olmadan çocuğu uçağa alacaklarını düşünmeyin; Schengen uçuşlarında bile havayolları genelde kimlik belgesi ister.
Son bir küçük not: Pasaportu teslim alır almaz bir kopyasını çıkarın ve geçerlilik bitiş tarihini takvime, altı ay öncesine hatırlatıcıyla birlikte ekleyin. Birçok ülke, pasaportun dönüşten sonra da birkaç ay daha geçerli olmasını ister.
Soru ve cevaplar
Yurt dışında yaşarken çocuğum için Polonya’da pasaport başvurusu yapabilir miyim?
Evet. Başvuru, ikamet yerinizden bağımsız olarak Polonya’daki herhangi bir pasaport noktasında yapılabilir. Yalnızca bekleme süresini ve pasaportu nereden teslim alacağınızı dikkate almak gerekir.
Diğer ebeveynin konsolosluğa gelmesi şart mı?
Hayır, onayını başka bir yolla verirse gerekmez: gov.pl üzerindeki çevrimiçi hizmetle ya da imzası noter onaylı bir yazıyla.
Çocuk pasaportu ne kadar süre geçerlidir?
Normal çocuk pasaportu beş yıl geçerlidir. Acil durumlarda verilen geçici pasaport ise en fazla 365 gün geçerlidir.
Doğum kaydının transkripsiyonu olmadan pasaport alabilir miyim?
Hayır. Yurt dışında doğan çocuğun önce Polonya doğum kaydına, yani yabancı doğum belgesinin transkripsiyonuna sahip olması gerekir.
Pasaportun hazır olup olmadığını nereden öğrenebilirim?
gov.pl’de, pasaport durumunu kontrol etme hizmetinden. Bunun için başvuruyu yaptığınıza dair belgedeki başvuru numarası gerekir.
Devamını oku
Yurt dışında doğan çocuğu Polonya vatandaşı olarak kaydetme: Belgeler, son tarihler ve sık yapılan hatalar
Yurt dışında Polonyalı bir ebeveynden doğan çocuk doğuştan Polonya vatandaşıdır, ancak doğumun yine de Polonya nüfus kaydına işlenmesi gerekir. Belgeler, süreler ve…
Açıklama: Yurt dışındaki Polonya konsolosluk hizmetleri ve gerçekten ne zaman randevu gerekir?
Birçok konsolosluk işlemi çevrimiçi ya da posta yoluyla yapılabilir; ancak pasaport ve bazı nüfus kayıt işlemleri için hâlâ randevu gerekir. Hangisi nasıl yapılır?